Tác dụng của lục bình trong y học dân gian và lưu ý khi sử dụng

Lục bình phát triển nhiều tại các ao hồ, khu vực sông nước. Trong y học dân gian, lục bình được ứng dụng để giảm đau các vết sưng tấy, viêm khớp ngón tay…

Lục bình còn được gọi là bèo tây, lộc bình, là một loài thực vật thủy sinh, thân thảo, sống nổi theo dòng nước, thuộc về chi Eichhornia của họ bèo tây. Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy trong lục bình có một số hợp chất như alkaloid, dẫn xuất phthalate, propanoid và dẫn xuất phenyl có tác dụng cao như kháng khuẩn, kháng nấm, chống oxy hóa và phòng ngừa ung thư. Trong lục bình khô còn chứa lượng chất xơ cao, giàu khoáng chất. Ngoài ra, chiết xuất thô của lục bình cho thấy các hoạt động chống lại vi khuẩn gram dương và gram âm, chống lại các gốc tự do gây hại.

Tuy nhiên, đây là các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Để đưa được các kết quả nghiên cứu trên vào đời sống, cần nhiều quá trình, thời gian.

Người dân thu hoạch lục bình

Cách dùng lục bình trong y học dân gian

Để dùng làm thuốc, chúng ta có thể lấy cây về, bỏ thân và rễ, chỉ lấy lá và phần phình của cuống lá. Có thể sử dụng đắp bên ngoài khi bị đau (mụn nhọt, vết thương). Hái một nắm lục bình rửa sạch, giã nát, thêm một ít muối trắng rồi đắp lên nơi sưng tấy. Khi vùng vết thương khô thì lại thay miếng đắp khác. Ngày thay 2 hay 3 lần.

Ngoài ra, trong y học dân gian cũng thường dùng đắp lên các chỗ sưng tấy như ở bẹn, sưng nách, viêm tinh hoàn, viêm khớp ngón tay, viêm hạch bạch huyết,… Đắp lục bình giúp giảm đau, bớt sưng, bệnh nhân thấy dễ chịu, thoải mái. Lá lục bình rửa sạch, giã nhỏ lẫn với muối (100g bèo có thể giã với 5 – 8g muối ăn) đắp dàn đều lên chỗ bị sưng rồi băng lại, phải quấn băng lỏng, không để chảy mất nước. Nên đắp cách đêm, từ chiều tối hôm trước đến sáng hôm sau.

Lục bình và những món ăn ngon

Tại một số nước trên thế giới, lục bình được sử dụng như một loại rau ăn giàu caroten. Tại Việt Nam, gần đây nhiều người cũng sử dụng lục bình để chế biến các món ăn ngon.

Ngó lục bình có thể xào giống như ngó sen. Đọt non và cuống lá dùng để nấu canh tép, cá lóc, tôm khô. Hoa cũng có thể luộc chấm cá kho hoặc xào thịt heo hay lòng heo, lẩu cá rô phi bèo tây, hoa bèo xào thịt bò, thịt ba chỉ xào bèo tây…

Cách dễ nhất là tước ngó non và bông, rửa sạch để ráo, xào với tóp mỡ, chấm nước mắm ăn với cơm nóng. Hoặc xào ngó lục bình với tép. Canh chua cá lóc nấu với ngó lục bình cũng là món ngon. Bông lục bình có vị ngọt, mát, nhai vừa mềm và giòn xốp nhờ phần đài hoa. Có thể chấm với cá kèo kho lạt ăn cơm.

Những lưu ý khi dùng lục bình

Lưu ý khi hái lục bình để chế biến các món ăn thì tránh hái ở những vùng nguồn nước bị ô nhiễm. Vì cây bèo có đặc tính hút kim loại nặng cộng với những chất độc khác ở trong nước và tích tụ vào thân. Người ăn loại bèo đó nhiều cũng tiềm ẩn nguy cơ gây bệnh do kim loại nặng có chứa trong bèo được chuyển hóa vào người.

Do vậy, người dân chỉ nên ăn bèo sống ở những kênh rạch có nguồn nước sạch, hái những đọt bèo. Ngoài ra, cũng không nên lạm dụng, ăn món này thường xuyên vì đặc tính hút kim loại nặng mạnh mẽ, do đó cần phải đề phòng lượng chất độc này tích tụ trong lục bình nhiều hơn các loại thực phẩm khác.